'Geleen, 80 jaar vrijheid'
Lezing: Het Joodse leven in de Westelijke Mijnstreekdoor Jac Lemmens en muzikaal opgeluisterd door Rene Haustermans .
Datum: Dinsdag 27 augustus 2024
Locatie: Theater Karroessel
Gratis entree, aanmelden verplicht in de link De Karroessel

Opa Herman Silbernberg en Rosalie Schwarz hadden een manufacturenzaak op de Brandstraat, pand Livera. Zoon Philip trouwde met Rotterdamse, Jenette van der Stam en ze kregen twee kinderen, Roosje en Herman junior. Opa en Oma waren al gestorven voor de deportaties, maar Philip en Jenette zijn verraden en vermoord in Auschwitz. Philip ging in 1941 naar stadsfotograaf Wulms om portretfoto te maken met Jodenster op zijn kostuum. Hij zei altijd tegen zijn zoon Herman: “Jochie, je moet er trots op zijn…en dat werd later de titel van zijn tekeningenboek. De kinderen Roosje en Herman overleefden de oorlog…De lezing wordt opgeluisterd door René Haustermans, die liedjes vertolkt van Salomon Ossendrijver van de Marotte in Sittard. Dit om te laten zien hoever de integratie van joden was gevorderd in Sittard.

Jac Lemmens
Archivaris en historicus Jac Lemmens houdt zich al enkele decennia bezig met de geschiedenis van de joden in Limburg.In 1988 studeerde Jac af aan de Universiteit van Nijmegen op de joodse gemeente Maastricht in de 19de eeuw en dan met name onderzocht hij de druk die ervan overheidswege werd uitgeoefend om de joden te laten assimileren en bijvoorbeeld het Jiddisj te laten afzweren. Van zijn hand verschenen in de loop der jaren enkele artikelen en boeken, die allen uitverkocht zijn en nu kosteloos te raadplegen zijn op drie websites, die Jac ook heeft ontwikkeld:
Erfgoedcluster Weert (www.erfgoedhuisweert.nl) 2. Stolpersteine Sittard-Geleen (www.stolpersteinesittardgeleen.nl) 3. Joods Cultureel Erfgoed Limburg (www.jcel.nl).

René Haustermans, Sittard 1977
Muzikant, programmamaker, schrijver, pastor in Klooster Wittem en binnen de erfgoedsector en onder meer werkzaam als specialist Limburgse etnologie en muziekcultuur.

 

Zaterdag 4 mei 2024 'Briefkaart onthult de smart achter Settela en het contransiekamp'

Lees meer >>>

4 mei 2024
HET ONDERDUIKSPEL is gebaseerd op het verhaal van Herman Silbernberg, die als achtjarig kind van joodse afkomst, samen met zijn zus moest onderduiken.
Zijn ouders hebben hem hierop voorbereidt d.m.v. "het onderduikspel".
De kinderen van groep 7/8 van BS Overhoven hebben, d.m.v. onderzoeksvragen, zelf uitgedacht hoe dit onderduikspel eruit zou hebben gezien en hoe dat misschien toen heeft plaatsgevonden.
Script & Regie Peggy Lebens
Spelers Ellis, Lisa, Maud en Yuna
Realisatie film Wouter Wijzen Ways Productions
Productie Pitboel Theater in samenwerking met BS Overhoven in Sittard.
Het kindermonument is een initiatief van Ecsplore in opdracht van de gemeente Sittard-Geleen.

Jaarvergadering LGOG De Westelijke Mijnstreek met aansluitend lezing Joden in de Westelijke Mijnstreek door Jac Lemmens met muziek door René Haustermans

Gezin Silbernberg 1940

Donderdag 14 maart 2024

De ledenvergadering start om 18.45 uur, locatie Odasingel 90 in Sittard. Na de ledenvergadering zal om 19.30 uur door Jac Lemmens een lezing worden gehouden over de Joden in De Westelijke Mijnstreek. De lezing zal muzikaal worden opgeluisterd door René Haustermans.

Lees meer >>>

 

Woensdag 25 oktober 2023 Niet herkenbaar als Jood over straat 'Weer voelen we ons niet veilig'.
Lees meer >>>

 

Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
Onderzoek naar de NK-Collectie september 2023
Column en gedicht Marc Mjureke

Lees meer >>>

 

Donderdag 28 september 2023 Het stadsbestuur stelt 100.000 euro beschikbaar voor de versterking van de Joodse gemeenschap in Maastricht. Daarnaast wordt nog 25.000 uitgegeven aan educatie over het Joods verleden.

Lees meer >>>

Europese dag Joods Cultureel Erfgoed zondag 10 september 2023

bijschrift

De Europese Dag van Joods Cultureel Erfgoed - jaarlijks georganiseerd in ruim dertig Europese landen - heeft tot doel om te laten zien hoe de Joodse cultuur en tradities verankerd zijn in plaatselijke cultuur van ieder land.

Lees het programma in Nederland >>>

Onthulling nieuw grafsteen Jacob Peekel zondag 3 september 2023

Op zondag 3 september vindt op de Joodse begraafplaats aan de Essenstraat in Grevenbricht de onthulling plaats van de grafsteen van Jacob Peekel.

Lees het programma >>>

Programma Stolpersteine 24 juni 2022 in Sittard

Hiermee nodigen wij u uit om aanwezig te zijn bij de voorzit, de steenleggingen en de nazit. Na tien jaar hard werken zijn de steentjes voor joodse slachtoffers, ruim 170, gelegd in onze gemeente Sittard-Geleen en de kerkdorpen. Dit willen we samen met u waardig gedenken en ook vieren.

Het werk van de Stichting is klaar voor wat betreft de steenleggingen, maar het educatieve werk moet nu eigenlijk pas beginnen. Herdenken en gedenken is belangrijk, maar voorkomen van racisme, antisemitisme en discriminatie is nog belangrijker en wij denken met dit project Stolpersteine Sittard-Geleen een duurzame en blijvende bijdrage te kunnen leveren aan een inclusieve samenleving, waarin het niet uitmaakt waar je vandaan komt en welke huidskleur, religie en/of geaardheid je hebt.

Lees het volledige programma >>>

Geplaatst maandag 20 juni 2022

                     

Klik op de afbeelding voor een impressie van de afsluitende bijeenkomst Stolpersteine Sittard - Geleen op vrijdag 24 juni 2022

Tijdens de bijeenkomst gaf bestuurslid Jac Lemmens een presentatie.
Klik op onderstaande afbeelding om deze presentatie te bekijken.
                                        

                                          

 

Het bestuur van de Stichting Stolpersteine Sittard - Geleen legt in dit jaarverslag verantwoording af over de activiteiten in het jaar 2021.
Lees verder >>>

Exposities 'Schilderijen van Herman Silbernberg' en 'Acht eeuwen joods leven in Limburg' in de synagoge aan de Kuileneinderweg 22A in Meerssen

 

De expositie laat schilderijen zien van wijlen Herman Silbernberg over zijn ervaringen tijdens de oorlog en de onderduik.
Ook is nog de expositie "Acht eeuwen joods leven in Limburg" samengesteld door historicus Jac Lemmens te bezichtigen in de synagoge.

Opening

11.30-12.00 uur Inloop met muziek van Luc van Gessel met koffie/thee en broodje
12.00-12.10 uur Openingswoord door deputé Geert Gabriels
12.10-12.15 uur Zang door Britt Eberson
12.15-12.25 uur Toelichting op expositie door historicus Jac Lemmens
12.25-12.35 uur Muziek en Zang door Luc en Britt
12.35-12.45 uur Nawoord en Kaddisj door Dennis Silbernberg
12.35- 13.30 uur Mogelijkheid tot bekijken expo

Ceremoniemeester: Simon Manassen
Info/aanmelden: j.lemmens@weert.nl

De exposities zijn te bezichtigen tussen 13.00 uur en 17.00 uur op

vrijdag 8 oktober
zaterdag 9 oktober
zondag 10 oktober

zaterdag 16 oktober
zondag 17 oktober

zaterdag 23 oktober
zondag 24 oktober

zaterdag 30 oktober
zondag 31 oktober

In de maand november en december uitsluitend op afspraak via het emailadres
Secr.vm.synagogemeerssen@gmail.com

Struikelen over een stukje geschiedenis 

Stadskrant Sittard - Geleen oktober 2021 Struikelen over een stukje geschiedenis

Zaterdag 9 oktober 2021 'Getekend door de oorlog'

Opening expo in synagoge
Links kleindochter Yvette Silbernberg, rechts curator Jac Lemmens
Foto Johannes Timmermans

 

Zaterdag 9 oktober 2021
'Getekend door de oorlog'
Lees meer >>>

Steenlegging vrijdag 8 oktober 15.00 uur

Philip, Jeanette  Silbernberg
en hun  kinderen Roos en Herman
foto uit 1939 (bron Jac Lemmens)

Op vrijdag 8 oktober worden twee stenen gelegd als eerbetoon aan Philip Silbernberg en zijn vrouw Jeanette van der Stam in de Engelenkampstraat 73 in Sittard.

De echtelieden zijn verraden en gedeporteerd en vermoord in Auschwitz. De twee kinderen gescheiden van elkaar op diverse plekken in Limburg en Wallonië overleefden de oorlog.

De stenen worden rond 15.00 uur in het trottoir  voor het voormalige pand van de familie Silbernberg aangebracht.

Gedicht kleinzoon Herman Silbernberg tijdens deze bijeenkomst
 

Lieve opa en oma,

een foto op de kast

een naam in een boek

verhalen over wie je was,

het besef glijdt langs me heen

de confrontatie met het onrecht

de onaantastbaarheid van het verleden

de oorverdovende stilte van jullie schreeuw

de onredelijkheid en de onmenselijkheid kent geen grens

je naam is in staal gegraveerd

je naam is in steen gebeiteld

jullie hebben eindelijk een rustplaats

daar kunnen we nu heen

Dennis Silbernberg
Hilversum 26 september 2021

 

bijschrift

 

Het bestuur van de Stichting Stolpersteine Sittard - Geleen legt in dit jaarverslag verantwoording af over de activiteiten in het jaar 2020.

Lees verder >>>

Nieuwe inzichten Bar Mitswa film

Nader onderzoek naar de informatie in de Bar Mitswa-film heeft geleid tot nieuwe inzichten.
Op een aantal punten blijkt de datering niet geheel juist.

Uit het onderzoek blijkt het volgende:

• Isaac Wolf, ook wel Iesje genoemd, werd 13 jaar op 27 oktober 1941; waarschijnlijk dat hij rond die tijd of kort daarna bar mitswa werd.
   

• Per 1 mei 1942 was de Jodenster verplicht, die is de film niet te zien is.
   

• Vanaf 1 januari 1942 mochten joden geen niet-joods huishoudelijk personeel meer hebben.
  De dienstbode Geelen uit Echt werd per 7 februari 1942 ook formeel uitgeschreven bij de familie Wolff. In de film is ze nog te zien.
   
• In de film is baby Lyda Silbernberg te zien, die 25 juli 1941 werd geboren en verschijnt Ies Silbernberg met zijn moeder Rosalia Schwarz; zij overleed op 23 november 1941.

Gelet op deze nieuwe inzichten moet de film gemaakt zijn eind oktober, begin november 1941.

NOS 75 JAAR BEVRIJDING

bijschrift

In het kader van 75 jaar Bevrijding heeft de NOS een website met intrigerende verhalen.
Bestuurslid Jac Lemmens heeft meerdere bijdragen geleverd.

Lees verder >>>

Audiotour Stolpersteine in Sittard en Geleen

De stichting Stolpersteine Sittard-Geleen heeft met medewerking van de gemeente Sittard-Geleen en de provincie Limburg een audiotour langs de Stolpersteine in Sittard en Geleen samengesteld.

Deze audiotour begint in Sittard op de Markt en start in Geleen bij het voormalige raadhuis.
Maar u kunt ook zelf een route kiezen.

De audiotour is gratis te downloaden via de app IziTRAVEL.

Meer informatie over de audiotour en het downloaden van de app >>>

Bie Os - Uitzending 'Het Land van Swentibold'© zaterdag 11 juli 2020

Op zaterdag 11 juli wordt in het programma 'Het Land van Swentibold' van Bie Os, de lokale omroep van de Westelijke Mijnstreek, aan de audiotour aandacht besteed.
U hoort presentator Frank Ivens in gesprek met bestuurslid Jac Lemmens.

Beluister de uitzending

Maandag 4 mei 2020 Joodse Open Huizen Sittard

Klik op de afbeelding en bekijk de van Jac Lemmens

 

 

4 en 5 mei 2020
Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet

Alternatief programma via Facebook Live

Ieder jaar vindt rond 4 en 5 mei het herdenkingsprogramma Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet plaats. Door het verplichte afgelasten van alle evenementen vanwege het coronavirus, kan het programma zoals gepland niet doorgaan. Een aantal plaatsen maakt daarom een alternatief programma met live streamings, ook in Sittard.
 

Lees meer informatie in het persbericht

In dit jaarverslag legt het bestuur van de Stichting Stolpersteine Sittard - Geleen verantwoording af over de activiteiten in het jaar 2019.

Lees verder >>>

De afgelopen maand zijn ons twee joodse Sittardenaren ontvallen.
Op 15 oktober de 85-jarige Herman Silbernberg en op 13 november de 69-jarige Annelies Sassen.

Mogen zij rusten in vrede!

Stichting Deel Je Verhaal.

De stichting Deel Je Verhaal heeft als doel mensen met elkaar te verbinden door het delen van hun (levens)ervaringen op welke wijze dan ook.

Historicus Jac Lemmens, bestuurslid van de Stichting Stolpersteine Sittard - Geleen en in het dagelijks leven Gemeentearchivaris van Weert, vertelt over zijn kijk op vrijheid.
Hij zegt: 'Mijn verhaal gaat over het waarom ik gedenken en herdenken belangrijk vindt, opdat we niet vergeten wat er met onze joodse- en sinti-buren is gebeurd. Ik wil de mensen die vermoord zijn weer een ‘gezicht’ geven, zodat we hen kunnen blijven eren en hun dood niet vergeefs is geweest."

Bekijk hier zijn voordracht 'Verdwenen maar niet vergeten' op 7 september 2019 in Margraten .

Steenlegging 4 oktober 2019

Op vrijdag 4 oktober 2019 worden vanaf 13.00 uur in Sittard en Geleen meer dan tien Stolperteine gelegd.
Felix van Ballegooij, wethouder van Sociale Zaken en Leefbaar Wonen van Sittard zal namens het gemeentebestuur aanwezig zijn.

Lees het programma van deze middag

Poetsbeurt Stolpertsteine 7 september 2019

Door de Leo-club Sittard zijn op zaterdag 7 september 2019 de Stolpersteine opgespoetst. De stenen zijn voor iedereen weer duidelijk zichtbaar in het trottoir.

Steenlegging op vrijdag 14 juni 2019

Op vrijdag 14 juni is in Geleen, Einighausen en Sittard een aantal Stolpersteine gelegd.

De steenlegging aan het adres Bloemenmarkt 7 in Geleen is voor de familie Baum aanleiding geweest speciaal vanuit de Verenigde Staten van Amerika naar Geleen te komen.

17 leden van de familie Baum waren voor deze steenlegging overgekomen uit de Verenigde Staten. Een emotionele en troostrijke ceremonie.

Lees het programma van 14 juni 2019 >>>

In dit jaarverslag legt het bestuur van de Stichting Stolpersteine Sittard - Geleen verantwoording af over de activiteiten in het jaar 2018.

Lees verder >>>

Stolpersteine gelegd op 5 oktober 2018

Tijdens de bijeenkomsten van 5 oktober zijn twee gedichten voorgelezen van Phil Schaeken.

U vindt deze gedichten op een aparte pagina >>>

Vrijdag 5 oktober 2018 Steenlegging Limbricht en Sittard

Op vrijdagmiddag 5 oktober worden bijna 20 Stolpersteine gelegd op diverse plekken in Limbricht en Sittard. De bijeenkomst start om 13.15 uur met een ontvangst voor genodigden en een welkomstwoord van  voorzitter van de Stichting Stolpersteine en een toespraak de wethouder gemeente Sittard-Geleen.

Lees het hele programma >>>

Vrijdag 22 juni 2018 Steenlegging

Op vrijdag 22 juni 2018 heeft de stichting Stolpersteine Sittard – Geleen op diverse plekken weer een aantal Stolperteine gelegd. De stenen symboliseren de plek waar joodse inwoners van Sittard en Geleen hebben gewoond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn deze inwoners gedeporteerd en naar een concentratiekamp gebracht en daar vermoord.


Luc van Gessel op saxofoon en zijn drie
kinderen

Lees verder >>>

Vrijdag 22 juni 2018

Op vrijdagmiddag 22 juni worden op diverse plaatsen in Geleen en Sittard weer Stolpersteine gelegd als blijvende herinnering aan de deportatie van joden uit deze twee plaatsen naar de concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Het programma begint om 12.00 uur bij de Heemkundevereniging gelegen aan de Jupiterstraat 35 in Geleen (voormalige Augustinusschool).
Wij nodigen u van harte uit om deze herdenkingsmiddag bij te wonen.

Lees het volledige programma >>>

Geplaatst woensdag 23 mei 2018

Het bestuur van de Stichting Stolpersteine Stittard - Geleen legt in dit jaarverslag verantwoording af over de activiteiten in het jaar 2017.


 

Lees verder >>>

De vergeten joden van Geleen

"Op 25 augustus 2017 is het vijfenzeventig jaar geleden dat uit Geleen de grootste groep joden werd weggevoerd door de nazi's."

Zo begint historicus Jac Lemmens zijn  bijdrage in 'Feestelingen & historische mijlpalen in Sittard - Geleen 2017' een uitgave van de Stichting Cultuur - Historische Uitgaven Geleen/Stichting Museum en Expositie Geleen 2017.

Download het hele artikel 'De vergeten joden van Geleen'.

Op de foto:
Frederik (Frits) Goldsteen vermoord
op 15 augustus 1942 in Auschwitz

6 oktober 2017 16 Stolpersteine in Sittard

Op vrijdagmiddag 6 oktober 2017 zijn 16 Stolpersteinen gelegd in Sittard als herdenking van de deportatie van joodse Sittardenaren naar de concentratiekampen in Polen.

Met het leggen van vijf Stolpersteine bij het pand aan de Molenweg 18 worden de joodse slachtoffers van de slagersfamilie Sassen herdacht, in aanwezigheid van familieleden.

Op de foto:
5 stenen voor de familie Sassen, Opa Isaak en Oma Laura, zoon Albert en de kleinkinderen Jacob Ernst en Nathan Herman.

Lees verder >>>

23 juni 2017 12 Stolpersteine in Geleen

Op vrijdagmiddag 23 juni 2017 werden 12 Stolpersteinen in Geleen gelegd als herinnering van de bewoners, die naar de concentratiekampen zijn weggevoerd en vermoord. 

Tijdens een ingetogen bijeenkomst is bij het pand van de Hubo in de Annastraat 24 een steen gelegd voor Frederik Goldsteen, in aanwezigheid van zijn joodse familieleden en burgemeester Sjra Cox.

Lees verder >>>

4 mei 2017 Herdenking joodse slachtoffers

Tijdens de Dodenherdenking op 4 mei heeft de stichting Stolpersteine Sittard – Geleen op de algemene begraafplaats aan de Lahstraat een krans gelegd voor de joodse oorlogsslachtoffers.
Dit is de eerste keer dat de grootste groep slachtoffers binnen onze gemeente op deze wijze wordt geëerd.
Scholieren van basisschool ‘De Duizendpoot’ hebben het toneelstuk ‘kindermonument' opgevoed.

Lees verder >>>

Geplaatst 16 mei 2017

Jaarverslag 2016 'In het teken van herdenkingsstenen'

De Stichting Stolpersteine Sittard - Geleen heeft in 2016 een aantal activiteiten ontplooid. In ons jaarverslag 'In het teken van gedenkingsstenen' wordt hiervan een overzicht gegeven.
Lees verder >>>

Geplaatst 3 april 2017

Joodse onderduikkinderen in Limburg

tot en met 5 mei in Museum Land van Valkenburg

De reizende tentoonstelling Joodse onderduikkinderen is tot en met 5 mei te zien in Museum Land van Valkenburg.
Om te ontkomen aan de deportatie doken veel joden onder. Daarbij raakten gezinsleden vaker gescheiden. Via een netwerk kwamen veel kinderen terecht in Limburg. Van een aantal van deze kinderen worden de belevenissen in deze oorlog verteld aan de hand van foto’s, films, brieven en schilderingen.
Ook in Valkenburg, in Houthem om precies te zijn, werd een joods kind ondergebracht. Onder de naam ‘Ria’ werd Marij de Goede-van Gelder in het gezin Mulleneers opgevangen. Haar verhaal is in deze tentoonstelling opgenomen.

Meer informatie over deze expositie in Valkenburg vindt u op de website Joodse onderduikkinderen in Limburg.

Deze tentoonstelling heeft sinds 2012 circa 40.000 bezoekers getrokken.
Kijk ook op de pagina met de oorspronkelijke expositie van het Erfgoedcluster Weert Joodse onderduikkinderen in Weert en Limburg.

Geplaatst 21 maart 2017

Eerdere berichten vindt u op de pagina Nieuwsarchief.